De bedrijfswaarde bepalen is iets waar veel ondernemers vroeg of laat mee te maken krijgen. Of je nu wilt verkopen, een investeerder zoekt of gewoon nieuwsgierig bent naar de waarde van wat je hebt opgebouwd: een goede berekening geeft inzicht en houvast. Toch weten veel mensen niet precies hoe zo’n waardering werkt. Dat is begrijpelijk, want er zijn meerdere methoden en de uitkomst hangt af van veel factoren.
Wat de waarde van een bedrijf bepaalt
De waarde van een onderneming bestaat uit meer dan alleen de spullen die je bezit. Natuurlijk tellen tastbare zaken mee, zoals machines, voorraad en gebouwen. Maar een groot deel van de waarde zit in iets wat je niet kunt aanraken. Denk aan een trouwe klantenbase, een sterk merk of unieke kennis binnen het bedrijf. Dit noemen we goodwill: de meerwaarde bovenop de boekwaarde van de bezittingen. Een bakkerij met veertig jaar geschiedenis in de buurt heeft bijvoorbeeld meer waarde dan de oven en de toonbank alleen. Die reputatie en die vaste klanten zijn geld waard.
De meest gebruikte methoden voor een waardebepaling
Er bestaan verschillende manieren om de waarde van een bedrijf te berekenen. De vermogenswaarde methode kijkt naar het eigen vermogen op de balans: bezittingen minus schulden. Dit geeft een basiswaarde, maar zegt weinig over de toekomstige winstgevendheid. Daarom gebruiken veel adviseurs ook de rentabiliteitswaarde methode. Hierbij kijk je naar de gemiddelde winst over de afgelopen jaren en vermenigvuldig je die met een factor. Die factor ligt meestal tussen de drie en vijf, afhankelijk van de branche en het risico. Een derde methode is de discounted cashflow berekening, waarbij je toekomstige kasstromen terugrekent naar de waarde van vandaag. Dit is nauwkeuriger, maar vraagt ook meer gegevens en rekenwerk. In de praktijk combineren taxateurs vaak meerdere methoden om tot een eerlijke schatting te komen.
Goodwill berekenen als onderdeel van de verkoopwaarde
Wie zijn bedrijf wil verkopen, stuit al snel op het begrip goodwill. Goodwill is het verschil tussen wat een koper bereid is te betalen en de boekwaarde van de onderneming. Om goodwill te berekenen, ga je uit van de zogeheten overwinst. Dat is de winst die het bedrijf maakt boven op wat een normaal rendement op het vermogen zou zijn. Stel dat een bedrijf een vermogen heeft van 200.000 euro en een normaal rendement van 8 procent. Dan is de normale winst 16.000 euro. Maakt het bedrijf 30.000 euro winst, dan is de overwinst 14.000 euro. Die overwinst vermenigvuldig je met een goodwillfactor, die weergeeft hoeveel jaar je die extra winst mee wil rekenen. Bij een factor van drie is de goodwill dan 42.000 euro. Opgeteld bij de vermogenswaarde kom je zo tot de totale verkoopprijs.
Wanneer je een professionele taxatie laat uitvoeren
Een ruwe schatting kun je zelf maken, maar voor een betrouwbare waardebepaling is het verstandig een expert in te schakelen. Zeker bij een bedrijfsovername of overname onderhandelingen wil je niet uitgaan van een te hoog of te laag getal. Een registeraccountant of bedrijfsmakelaar kijkt niet alleen naar de cijfers, maar ook naar zaken als marktpositie, contracten met klanten en de afhankelijkheid van de eigenaar. Als een bedrijf volledig draait op de kennis en het netwerk van één persoon, dan daalt de waarde voor een potentiële koper. Een objectieve buitenstaander ziet dit soort risico’s soms beter dan de ondernemer zelf. Bovendien geeft een professioneel taxatierapport meer vertrouwen bij banken en investeerders die de overname willen financieren.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen boekwaarde en marktwaarde van een bedrijf?
De boekwaarde is de waarde van het eigen vermogen zoals die op de balans staat: bezittingen minus schulden. De marktwaarde is wat een koper in de praktijk bereid is te betalen. Die twee getallen lopen vaak uiteen, omdat de marktwaarde ook zaken meeneemt als goodwill, groeipotentieel en marktpositie die niet op de balans staan.
Hoe vaak moet je de waarde van je bedrijf laten berekenen?
Er is geen vaste regel voor hoe vaak je een waardebepaling laat uitvoeren. Bij grote veranderingen, zoals een groeispurt, een nieuwe investeerder of concrete verkoopplannen, is het slim om de waarde opnieuw te laten berekenen. Ook bij een bedrijfsopvolging of echtscheiding is een actuele waardering onmisbaar.
Kan een klein bedrijf ook goodwill hebben?
Ja, ook kleine ondernemingen kunnen goodwill hebben. Een eenmanszaak met een vaste klantenkring, een goede reputatie in de regio of speciale vakkennis heeft meer waarde dan de bezittingen alleen. Hoe sterk de goodwill is, hangt af van hoe overdraagbaar die voordelen zijn aan een nieuwe eigenaar.
Welke informatie heb je nodig om de waarde te berekenen?
Voor een goede waardebepaling heb je in ieder geval de jaarrekeningen van de afgelopen drie tot vijf jaar nodig, een actuele balans en inzicht in de lopende contracten en verplichtingen. Aanvullend zijn gegevens over de markt, de concurrentiepositie en de verwachte winst in de komende jaren waardevol.
